مهندس مهدی ورقائی

در گذشته مردم از کشور‌های جهان سوم به کشور‌های توسعه‌یافته سفر می‌‎کردند تا از خدمات پزشکی آن‌ها استفاده کنند. امروزه اما علاوه بر این اتفاق، مردم کشور‌های توسعه‎یافته برای برخورداری از مراقبت‌های پزشکی ارزان‎تر به کشور‌های درحال‌توسعه سفر می‌‎کنند. هزینه‎ی کم درمان، مخارج سفر و بهره‌مندی کشور مقصد از منابع طبیعی مانند چشمه‌های آبگرم یا سواحل بکر باعث می‌‎شود تا بیماران حین و پس از درمان خود، برای گشت‎و‎گذار بیشتر در این کشور‌ها بمانند و همین مسئله سبب شده تا نام توریسم‌درمانی را روی این فرایند بگذارند. پیشنهاد می‌‎کنیم که تا پایان این مقاله از سایت مهندسی مهدی ورقائی با ما همراه باشید تا چیز‌های بیشتری دراین‌رابطه یاد بگیرید.

توریسم‌درمانی چیست؟

توریسم‌درمانی (Curative Tourism) را می‌‎توان فرایند سفر به خارج از کشور برای دریافت مراقبت‎‌های پزشکی دانست. در اصل این اصطلاح به سفر بیماران از کشور‌های کمتر توسعه‎یافته به کشور‌های توسعه‎یافته برای انجام درمان‎‌هایی که در کشورشان نبود، اطلاق می‌‎شد. اما امروزه شاهد این هستیم که مردم از کشور‌های ثروتمند‎تر به کشور‌های کمتر توسعه‌یافته سفر می‌‎کنند تا از خدمات درمانی ارزان‎تری برخوردار شوند. رشد محبوبیت توریسم پزشکی و خبرسازی آن در رسانه‎‌ها به همراه ارزان بودن قیمت پرواز و افزایش آگاهی مردم از چنین پدیده‎ای سبب شده تا هر روز به تعداد افرادی که قصد انجام این کار را دارند، افزوده شود.

چرا توریسم‌درمانی شکل‌گرفته است؟

توریسم‌درمانی با هدف دسترسی همه‌ی افراد به خدمات پزشکی باکیفیت شکل‌گرفته است. اما مهم‎ترین دلایل رشد و پیشرفت این پدیده شامل موارد زیر است:

دریافت خدمات درمانی که در کشور مبدا موجود نیست

واضح است که برخی از خدمات درمانی و پزشکی موجود در کشور‌های توسعه‌یافته، در تعدادی از کشور‌های جهان سوم وجود ندارد. تکنولوژی‌هایی وجود دارد که تنها در کشور‌های پیشرفته یافت می‌شوند و همین مسئله سبب می‌‎‎‌شود تا افرادی که از لحاظ مالی توانایی دارند، برای برخورداری از خدمات قوی‎تر از کشور‌های جهان سوم به کشور‌های توسعه‎یافته سفر کنند. هم‌اینک خدمات توریسم‌درمانی استفاده از این پدیده را برای قشر بیشتری از مردم فراهم کرده است.

دریافت خدمات پزشکی با کیفیت بیشتر

گاهی خدمات پزشکی موجود در کشور مقصد، در کشور مبدا یا محل اقامت بیمار هم وجود دارد. اما ازآنجایی‌که کیفیت خدمات ارائه شده در کشور مقصد بهتر است، افراد تصمیم می‌‎گیرند تا فرایند درمان خود را در کشور دیگری پیگیری کنند.

برخورداری از خدمات ارزان‎تر پزشکی

یکی دیگر از دلایل شکل‎گیری توریسم‌درمانی، استفاده از خدمات پزشکی ارزان‎تر است. اصولاً این خدمات در کشور‌های توسعه‌نیافته ارزان‎تر بوده، درحالی‌که کیفیت به قوت خود باقی‎ است. به همین خاطر مردم از کشور‌های جهان اول به کشور‌های توسعه‌نیافته سفر می‌‎کنند تا از خدمات ارزان و باکیفیت بهره‎مند شوند.

توریسم سلامت به چند دسته تقسیم می‌‎شود؟

در واقع Curative Tourism یکی از زیر مجموعه‎‌های توریسم سلامت است. این نوع توریسم خود یکی از شاخه‎‌های گردشگری است که برای افزایش سلامت انجام می‌‎شود. این نوع از گردشگری به ۳ بخش زیر تقسیم می‌‎شود:

  • توریسم تندرستی: در این رویکرد، فرد به یکی از دهکده‎‌های سلامت که دارای چشمه‎‌های آب‌معدنی، سواحل بکر و مناسب درمان است، مسافرت می‌‎کند. طی این سفر تجدید قوای بیمار بدون دخالت پزشک صورت می‌‎گیرد.
  • توریسم‌درمانی: در این روش، همان‌طور که در ابتدای مقاله هم اشاره کردیم، استفاده از منابع طبیعی همچون آب‎‌های معدنی، سواحل آفتاب‌گیر و … به همراه نظارت پزشک صورت می‌‎گیرد.
  • توریسم پزشکی: در این نوع از گردشگری سلامت، مسافر برای انجام درمان خاص یا یک عمل جراحی به کشور مقصد مسافرت می‌‎کند و ممکن است که در کنار درمان پزشکی خود، به مناطق گردشگری آن کشور هم سری بزند و از آن‎‌ها بهره‎‌مند شود.

مزیت توریسم پزشکی چیست؟

گردشگری به‌صورت کلی تأثیر مثبت مستقیم و غیرمستقیم زیادی روی اقتصاد یک کشور دارد. اما از دیگر مزایای توریسم‌درمانی می‌‎توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • دسترسی به خدمات پزشکی ارزان‎تر و درعین‌حال در سطح کلاس جهانی
  • دسترسی به خدمات پزشکی باکیفیت‎تر، تجهیزات بیشتر، پزشکان مجرب‎تر و بامهارت
  • تسریع شروع فرایند درمان به دلیل ازدیاد مقاصد توریستی
  • برخورداری از روش‎‌های سنتی در بعضی از کشور‌ها و جایگزینی آن با روش‎‌های درمانی شیمیایی
  • امکان تبادل دانش و تجارب پزشکی
  • رشد اقتصادی برای کشور مقصد و امکان درآمدزایی ارزی
  • و …

هزینه سفر به کشور‌های دیگر برای درمان چقدر است؟

اصولاً سفر از کشور‌های توسعه‌یافته به کشور‌های درحال‌توسعه برای انجام مراقبت‌ها و درمان‎‌های پزشکی توجیه اقتصادی دارد. به‌صورت میانگین انجام این کار از ۳۰ تا ۷۰ درصد هزینه‎‌های درمانی می‌‎کاهد که عدد قابل‌توجهی است. البته باید به این نکته توجه داشت که در کنار هزینه‎ای که برای درمان انجام می‌‎شود، هزینه‌‎ی بلیط، اسکان، غذا، حمل‎‌ونقل و … را هم در نظر گرفت. بااین‌حال به این دلیل که اصولاً ارزش پول کشور‌های درحال‌توسعه کمتر از ارز‌های جهانی؛ مانند دلار و یورو است، برایند هزینه‎‌ها کمتر از انجام درمان در کشور مبدا است.

برای مثال یک فرد کانادایی را در نظر بگیرید که دچار بیماری خاصی شده و برای درمان آن در کشور خودش نیاز به ۲۰ هزار دلار دارد. همین فرد می‌‎تواند درمان خود را در کشور سنگاپور با ۱۵ هزار دلار و در تایلند با قیمت ۱۰ هزار دلار پیگیری کند. همچنین همان درمان را می‌‎تواند در کشوری مانند هند با ۶ هزار دلار انجام دهد. در واقع این فرد کانادایی می‌‎تواند با پرداخت یک‌سوم از هزینه‎ی درمان، باقی آن را به گشت‎و‎گذار در کشور هند بپردازد.

معرفی ۴ کشور برتر در زمینه‎ی گردشگری پزشکی

کشور‌های مختلف در حیطه‎‌های گوناگونی می‌‎توانند بهترین مقصد برای گردشگری پزشکی محسوب شوند؛ بنابراین نمی‌‎توان گفت که کدام کشور بهترین است. اما به‌صورت کلی می‌‎توان مقاصد زیر را نام برد.

هندوستان

صنعت اول هندوستان، مهندسی نرم‎افزار و صنعت دوم آن پزشکی است. همین موضوع به همراه جاذبه‌های طبیعی این کشور سبب شده تا Curative Tourism در آن به‌شدت پیشرفت کند. هزینه‎‌های درمانی در هندوستان نیز بسیار ارزان است. به‌طوری‌که هزینه درمان افرادی که از ایالات متحده وارد این کشور می‌‎شوند، بین ۶۵ تا ۹۰ درصد کاهش می‌‎یابد.

برزیل

طبق بیانیه‎ای از سازمان بهداشت جهانی، برزیل بهترین خدمات پزشکی و درمانی را در کشور‌های آمریکای لاتین ارائه می‌‎کند. این کشور به‌خاطر جراحی‎‌های زیبایی و پلاستیک خود به‌شدت مشهور شده است. سائوپائولو و فلودرینوپولیس از جمله شهر‌های این کشور هستند که پیشرفته‎ترین فناوری‎‌های پزشکی را در خود جای‌داده‌اند.

مالزی

مالزی در سال ۲۰۱۶ توانست رتبه‎ی یک بهترین مقصد گردشگری بهداشت و درمان سال را از مجله پزشکی بین‎المللی سفر پزشکی از آن خود کند. این کشور یکی از بهترین مقاصد توریسم‌درمانی در جنوب شرق آسیاست. هنگامی که یک بیمار از ایالات متحده برای درمان به مالزی مسافرت می‌‎کند، چیزی بین ۶۵ تا ۸۰ درصد از هزینه‎‌های وی کاسته خواهد شد.

تایلند

تایلند نیز یکی از کشور‌های آسیایی است که علاوه بر جاذبه‎‌های گردشگری فوق‎العاده‎ی خود، خدمات پزشکی قابل قبولی نیز ارائه می‌‎کند. این کشور از دهه ۷۰ میلادی تمام تلاش خود را کرده تا گردشگران را برای توریسم‌درمانی به‌سوی خود جذب کند.

توریسم‌درمانی در ایران و مزایای آن

ایران از نظر برخورداری از منابع طبیعی و همچنین پیشرفت در حیطه‎‌های مختلف پزشکی می‌‎تواند یکی از بهترین گزینه‎‌ها برای توریسم‌درمانی باشد. ناباروری، جراحی قلب و چشم، دندان‎پزشکی، دیالیز، جراحی زیبایی و پلاستیک، بیماری‎‌های مرتبط با سرطان و … از جمله حیطه‎‌هایی است که خدمات پزشکی آن در حد کلاس جهانی انجام می‌‎شود.

کاهش چشمگیر هزینه‎‌ها

ارزش کم ریال در برابر ارز‌های مطرح جهانی سبب شده تا هزینه‎‌های درمان در ایران برای افرادی که از کشور‌های دیگر به اینجا سفر می‌‎کنند، به‌شدت پایین باشد. افرادی که در اروپا و ایالات متحده زندگی می‌‎کنند، هزینه‎‌های زیادی را بابت درمان متحمل می‌‎شوند. البته در بین کشور‌های مختلف، هند دارای کمترین نرخ هزینه‎‌های پزشکی است؛ اما کیفیت درمان آن از خدمات ارائه شده در ایران کمتر است و به‌علاوه جاذبه‎‌های توریستی ایران بسیار بیشتر از هند است.

برخورداری از پزشکان مجرب

بی‎شک دانش پزشکی ایران در سطح جهان است و پزشکان تربیت شده در ایران، مهارت بسیار زیادی دارند و این امر غیر قابل کتمان است. این مسئله در تبدیل یک کشور به‌عنوان مقصدی عالی برای توریسم‌درمانی اهمیت بسیاری دارد.

بهره‎مندی از قابلیت‎‌های درمانی طبیعی کشور

آب‌درمانی، لجن‎درمانی و نمک‎درمانی از جمله راهکار‌های سنتی برای بهبود انواع بیماری‎هاست. برخورداری ایران از چشمه‎‌های آب‌معدنی و آب گرم، سبب شده تا توانایی بسیاری برای جذب گردشگران برای درمان بیماری‎‌هایی مانند روماتیسم و درد‌های میگرنی و مفصلی داشته باشد. همچنین سواحل دریاچه‎ی ارومیه و دامنه‎‎ی کوه تفتان نیز از جمله مناطقی هستند که لجن‎درمانی در آن‎‌ها انجام می‌‎شود. وجود کوه‎‌های نمک فراوان در کشور نیز انجام نمک‎درمانی را میسر کرده است.

 

از چه کشور‌هایی برای درمان به ایران سفر می‌‎کنند؟

کلاس بالای وضعیت درمانی و پزشکی کشور، هزینه‎‌های کم، برخورداری از مواهب طبیعی و وجود چشمه‌های آب‌معدنی فراوان باعث شده که ایران یکی از بهترین گزینه‎‌ها برای توریسم‌درمانی باشد. اما به دلیل نبود هماهنگی‎‌های لازم، به‌صورت کامل از ظرفیت‎‌های توریست درمانی کشور استفاده نشده است. متأسفانه آماری دررابطه‌با تعداد بیمارانی که از خارج برای درمان به کشور سفر می‌‎کنند، وجود ندارد؛ اما به گفته‎ی مسئولان در سال ۲۰۲۰ حدود ۵۰۰ هزار نفر از مناطق مختلف خصوصاً کشور‌های حاشیه خلیج‌فارس برای انجام درمان‎ در زمینه‎‌هایی چون دندان‎پزشکی، جراحی پلاستیک، ناباروری و … به ایران سفر کردند. این در حالی است که ما ظرفیت پذیرش تا یک میلیون توریست درمانی را هم داریم.

بررسی اقدامات پیش از توریسم پزشکی

خوب است به‌خاطر داشته باشید که شما قصد سفر به کشوری را دارید که احتمالاً به زبان آن‎‌ها تسلط ندارید. آشنایی نسبی با زبان و اصطلاحات رایجی که به کار می‌‎برند، از مواردی است که بایستی به آن توجه شود.

برخی از افراد خود به‌تنهایی قادر به سفر نیستند و بایستی یک مراقب با خود به همراه داشته باشند. همچنین در صورت انجام جراحی نیاز به مراقبت‎‌هایی است که باید به آن هم توجه کرد و برنامه‎ریزی داشت.

پیشنهاد می‌‎شود که بین ۴ تا ۶ هفته پیش از گردشگری درمانی با یک متخصص مشورت کنید. پس از آن دررابطه‌با خدماتی که در کشور مقصد به بیماران عرضه می‌شود نیز تحقیقاتی انجام دهید.

سعی کنید تا جایی که می‌‎توانید در مورد دوره نقاهت و مدت زمانی که برای مراقبت‎‌های بعد از عمل به آن نیاز دارید، اطلاعات کسب کنید.

اگر واکسن هپاتیت B با بیماری شخص تداخل نداشته باشد، بهتر است که تزریق شود. همچنین به‌همراه‌داشتن کلیه‎ی مدارک پزشکی هم از لازمه‎‌های توریست درمانی است.

چگونه می‌‎توان برای درمان به یک کشور دیگر سفر کرد؟

چه بخواهید که از خارج کشور برای درمان به ایران سفر کنید و چه بخواهید که برای توریسم‌درمانی از ایران به سایر کشور‌ها بروید، درهرصورت می‌‎توانید به مؤسسات مهاجرتی همچون الست گروپ مراجعه کنید. افراد خارجی که تمایل دارند برای ناباروری، جراحی‎‌های درمانی و پلاستیک، دندان‎پزشکی و … در ایران خدمات دریافت کنند، کافی است تا از این مراکز برای دریافت ویزا، هماهنگی سفر، اسکان، ترجمه‎ی مدارک، ویزیت پزشک، مراقبت‎‌های پس از درمان و … استفاده کنند.

افراد ساکن ایران نیز می‌‎توانند برای دریافت خدمات باکیفیت پزشکی در سراسر جهان با همین مراکز گردشگری در ارتباط بوده و مشاوره‎ی لازم را دریافت کنند. البته یکی از نکاتی که باید به آن اشاره کرد این است که ویزای درمانی، کوتاه‎مدت است و با استفاده از آن نمی‌‎توان به کشور دیگری مهاجرت کرد.

سخن پایانی

ما در این نوشتار از وب‌سایت مهندس مهدی ورقائی تلاش کردیم دررابطه‌با توریسم‌درمانی نکاتی را بیان کنیم. همان‌طور که مشاهده کردید، این روز‌ها سفر به کشور‌های دیگر برای دریافت خدمات پزشکی و به‌اصطلاح توریست درمانی امر رایجی شده و دولت‌های کشور‌های گوناگون به‌خاطر صرفه‎‌های اقتصادی، از این نوع گردشگری استقبال فراوانی کرده‎اند.

این نوع از گردشگری می‌‎تواند چندین هدف داشته باشد که نخستین و مهم‎ترین آن رسیدگی به سلامت جسمی بیمار و برخورداری آن‎‌ها از خدمات پزشکی مطلوب، در سریع‎ترین زمان ممکن و با کمترین و مقرون‎به‌صرفه‎ترین قیمت است. بااین‌حال استفاده از منابع طبیعی یک کشور، گردشگری و تفریح هم بخشی از این ماجراست که علاوه بر ایجاد درآمد برای کشور مقصد، در افزایش روحیه‎ی بیمار و پیدا شدن روح زندگی در بطن وی نیز مؤثر است.

فهرست مطالب